Monday, 29 November 2010

మాలిక: English-Telugu Dictionary

ఎప్పటి నుండో పూర్తి చేద్దాం అనుకున్న ఇంగ్లీష్-తెలుగు నిఘంటువు ఇన్ని రోజులకు ఓ కొళిక్కి వచ్చింది. ఒక వారం రోజుల్లో పూర్తి అవుతుందనుకున్న పని వివిధ కారణాల వల్ల ఇంకా అవుతూనే ఉంది. ఇంకా ఎక్కువ రోజులు ఆపకుండా ఇంతవరకు చేసిన దానిని మొదట విడుదల చేసి, అవసరానికి తగ్గట్టు మార్పులు చేర్పులు చేయాలనుకుంటున్నాము.

నిఘంటువు సైటు అడ్రస్: http://dictionary.maalika.net

పబ్లిక్ డొమైన్లో అందుబాట్లో ఉన్న Charles Philip Brown's English to Telugu నిఘంటువులోని ఆంగ్ల పదాలని, వాటి తెలుగు అర్థాలను ఇక్కడ నుండి తీసుకున్నాము. ఇందులో చాలా మర్పులు చేర్పులు అవసరం అయ్యాయి, ఇంకా అవుతూ ఉన్నాయి. బ్రౌణ్ నిఘంటువులోని పదాలతో పాటు, అందులో లేనటువంటి కొన్ని పదాలను చేర్చాము.

ఈ సైట్ విషయానికి వస్తే, Simple design, Easy navigation, User interactivity and Powerful search queries, వీటిని ప్రధానంగా దృష్టిలో పెట్టుకొని తయారు చేయడం జరిగింది. అయితే ఇది ప్రస్తుతం మాలిక మేయిన్ సర్వర్ http://maalika.org పై కాకుండా http://maalika.net పై నుండి నడుస్తుంది.

ప్రస్థుతం ఈ నిఘంటువు అభివృద్ధి దశలో ఉంది. ఎంత జాగ్రత్తగా క్యూరేట్ చేసినా కొన్ని పదాలు ఇంకా తప్పుగా, అర్థాలు అసంబద్దంగా ఉన్నాయి. అవి అన్నీ వెతకడం మా కొందరితో అయ్యే పని కాదు. అందుకని వాడుకదారులకే తప్పులు ఎత్తిచూపే సౌలభ్యాన్ని ఇవ్వడం జరిగింది. ఏదైనా పదానికి, లేదా అర్థానికి మార్పును సూచించాలనుకుంటే, మీరు ఆ పదం వెతికినప్పుడు కుడివైపున కనబడే "మార్చండి" అన్నదానిపై నొక్కి మీ సూచనలు పంపండి. అలాగే ఏదైనా ఆంగ్ల పదానికి తెలుగు అర్థం ప్రస్తుతం ఉన్న నిఘంటువులో లేకపోతే, ఆ పదాన్ని కలపమని కూడా మీరు సూచించవచ్చు.

ఈ నిఘంటువు ఇంకా అభివృద్ధి చేయడం అన్నది నిరంతరం సాగే ప్రక్రియ. వీలైనన్ని కొత్త పదాలు చేర్చడంతో పాటు, వ్యతిరేక పదాలు, పర్యాయ పదాల మరియు పదాల వాడుక లాంటివి ముందుముందు ఈ నిఘంటువు నుండి రాబోతున్నాయి.

ఆంగ్ల పదాలను, వాటి తెలుగు అర్థాలను సరి చూడడంతో పాటు, కొన్ని ఆంగ్ల పదాలకు తెలుగు అర్థాలు వెతకడం, తిరిగి రాయడం చేసింది, చేస్తున్నది... మృదుల, రంజీత్, భరధ్వాజ్, శ్రీను.


Maalika updates
---------------
కొన్ని పానరోమిక్ ఫోటోలు మాలికలో వచ్చినఫ్ఫుడు వాటి వెడల్పుకు తగ్గట్టు మాలిక పేజిసైజు కూడ మారుతుండేది. ఇక ముందు అలా జరగదు (Thanks to Badri for notifying this issue)

ఒక బ్లాగు నుండి ఎన్ని కామెంట్స్ తీసుకోవాలి అన్నదానిపై ఎటువంటి లిమిట్ ఇంతకు ముందు లేదు. అయితే అప్పుడప్పుడు కొన్ని బ్లాగుల్లో కామెంట్స్ స్పామింగ్ పుణ్యాన మాలిక కామెంట్స్ పేజీ మొత్తం ఒకటీ/రెండు బ్లాగుల కామెంట్స్ తోనే నిండుగా కళకళలాడుతుండేది. దానిని అరికట్టడానికి గత నెలరోజులుగా ప్రతి బ్లాగు నుండి కేవలం ఐదు కొత్త కామెంట్స్ మాత్రమే చూపించడం జరుగుతుంది. ఇప్పుడు ఏ బ్లాగులో కామెంట్స్ పోటీ పెట్టుకున్న వాటితో మాలిక నిండిపోవడం అన్నది ఉండదు.

Thursday, 21 October 2010

త్వరలో మాలిక నుండి ఇంగ్లీష్ - తెలుగు నిఘంటువు

వచ్చే వారంలో మాలిక నుండి ఇంగ్లీష్ టు తెలుగు డిక్షనరీ రాబోతుంది. ఒక తెలుగు నిఘంటువు ను అందుబాటులోకి తేవాలి అన్న ఆలోచన ఇంతకుముందు ఉన్నా ఆంధ్రభారతి వాళ్ళ నిఘంటువు చూసిన తర్వాత ఆప్రయత్నం విరమించుకున్నాము. అంతేగాక ఒక ప్రామాణిక తెలుగు నిఘంటువు తయారు చేసే పనిలో ఇప్పటికే చాలా మంది భాషావేత్తాలు నిమగ్నం అయినందున, తెలుగు భాషపై మాకు గల అవగాహన, పదాలపై పట్టు ఆంతంత మాత్రమే కాబట్టి మాలిక తరుపున మేము (నేను) ఆ పనికిలో దిగలేకపోయాము.

తెలుగువారికి ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న డిక్షనరీల గురించి వెతుకున్నప్పుడు తెలుగు టు తెలుగు డిక్షనరీ ఒక్కటే కాకుండా ఇంగ్లీష్ టు తెలుగు డిక్షనరీ అవసరం కూడా ఉందనిపించింది. కానీ ఓ కొత్త ఇంగ్లీష్ డిక్షనరీ తయారు చేయడం ఆన్నది మా శక్తికి, పరిజ్ఞానానికి మించిన పని. అందుకని కొత్త నిఘంటువు తయారికి పూనుకోకుండా ఇప్పటికే అందులోబాటులో ఉన్న Charles Philip Brown ఇంగ్లీష్ టు తెలుగు డిక్షనరీని సులభంగా వెతికే వీలు కలిపిస్తూ ముందుకు తీసుకురావాలనుకుంటున్నాము. మొదటి దశ నిఘంటువు సుమారు 30,000 పదాలతో వచ్చే వారం (మా ప్రణాళిక ప్రకారం అన్నీ సక్రమంగా జరిగితే) విడుదల అవుతుంది.

ఈ నిఘంటువులో మునుముందు మరిన్ని కొత్త పదాలు, అమెరికన్ ఇంగ్లీష్ పదాలు, ఆ పదాల వాడుక జతచేయాలి అనుకుంటున్నాము. ఇందుకోసం తెలుగు బ్లాగుల్లో ఉన్న భాషాభిమానుల సహాయం తీసుకోగోరుతున్నాము. ఎటువంటి సహాయం అవసరము, ఏ ప్రణాళికతో ముందుకు తీసుకొని వెళదామన్నది తొందర్లో తెలియజేస్తాము.

ఈ పనిలో మాలిక టీమ్‌కు సహాయ పడడానికి గీతాచార్య తన సమయం వెచ్చించడానికి అంగీకరించాడు. అందుకు కృతజ్ఞతలు.

Saturday, 7 August 2010

మాలిక కొత్త రూపం

ఈ రోజు నుండి మాలిక సరి కొత్త రూపంలో మీ ముందుకు వస్తుంది. ఈ మార్పు మీకు నచ్చుతుందని ఆశిస్తూ...

Friday, 30 July 2010

మాలిక టీమ్...

మాలికతో పాటు డెవలప్ చేసిన మరొక సైట్ "కేక". దీనిని మైక్రోబ్లాగింగ్ కోసం అభివృద్ది పరచడమైనది. పేజీల కొద్ది వ్రాసే ఓపిక లేనప్పుడు, చెప్పాలనుకున్నది సింపుల్‌గా చెప్పాలనుకున్నడు ఒక్క కేక వేయండి.

కేకను డెవలప్ చేసి, సమర్ధవంతంగా నిర్వహిస్తున్నది విమల్... మరో పేరు "డ్రుపాల్ విమల్". వెబ్‌కు సంబంధించి ఎటువంటి పనినైనా "డ్రుపాల్" CMS ఉపయోగించి చేసేయడం విమల్ గొప్పతనం. "కేక" నిర్వహననే కాకుండా మరింత వేగవంతమైన అగ్రిగేటర్ కోసం తను పని చేస్తున్నాడు.

ప్రస్తుతం భరద్వాజ్, పద్మ ఇద్దరూ కలిసి "రియల్ టైమ్" అగ్రిగేటర్ తయారు చేసే ప్రాజెక్ట్ చేస్తున్నారు. వీలైతే భవిష్యత్తులో మాలిక కంటే వేగవంతమైన సంకలిని తయారు కావచ్చు.

తొందర్లో ఆర్కే (the Yogi), మాలిక నిర్వహన బాద్యతలు చెపట్టబోతున్నాడు.

ఇవి ప్రస్తుత టీం పనులు. మాలిక డెవలప్ చేయడానికి టీమ్ సభ్యులే కాకుండా శరత్, వికటకవి శ్రీనివాస్, జీవని ప్రసాద్, ఇంకా కొందరు వాళ్ళకు తోచిన సహాయం సలహాల ద్వారా, సూచనల ద్వారా, ప్రచారం ద్వారా చేసారు. మరి కొంతమంది మాలిక టీం తో కలిసి మరింత అభివృద్ది చేయడానికి వాళ్ళ ఉత్సుకత చూపించారు. వాళ్లందరికీ ధన్యవాదాలు.

అడిగిన వెంటనే మాలిక కోసం శ్రమ అనుకోకుండా వాళ్ళ సమయాన్ని కేటాయించి బటన్ డిజైన్ చేసి పంపిన శివ బండారు, జగదీశ్ రెడ్డి, ధరణీరాయ్ చౌదరి లకు మాలిక టీం తరుపున ప్రత్యేక ధన్యవాదాలు. వాళ్ళు పంపిన మాలిక బటన్స్ ఇక్కడ చూడొచ్చు.


ఇదీ క్లుప్తంగా మాలిక గురించిన సమాచారం. మాలిక గురించి మరింత సమాచారం ఏమైనా కావాలనుకుంటే ఆడగండి.

Thursday, 29 July 2010

గత, ప్రస్తుత మరియు భవిష్య మాలిక

ప్రతి బ్లాగర్ తను వ్రాసింది పోస్ట్ చేయాగానే కోరుకునేది తొందరగా తన టపా అగ్రిగేటర్లో రావాలని, ఇతరులు చదవాలని. అంతేగాక, బ్లాగులు చదివే అందరికీ ఉండే ఆసక్తి ఏంటంటే ఏ బ్లాగులో ఎవరేమనుకుంటున్నారు అని. మాలిక మొదలు పెట్టినప్పుడు ఈ రెండు విశయాలపైన శ్రద్ద పెట్టి, టపాలు వీలైనంత తొందరగా మాలికలో వచ్చేట్లు, కామెంట్లను స్నిప్పెట్స్ లా కాకుండా పూర్తిగా చూపించేట్లు డెవలప్ చేయడం జరిగింది. మొదట్లో మాలికలో కొత్త టపాలు/వ్యాఖ్యలు అన్నీ ఒకే వరుసలో వచ్చేవి. ఇలా ఒకే వరుసలో చూపించడం వలన బ్లాగర్లు వ్రాసింది తొందరగా మాలిక నుండి వెళ్ళిపోయేవి. దీనికి పరిష్కారంగా టపాలు/వ్యాఖ్యలు రెండు వరుసల్లో వచ్చేట్లు మార్చడం జరిగింది.

తరువాత కాలంలో మాలికలో ఫోటోబ్లాగులు, వార్తలు, వెబ్ పత్రికలు చేర్చడంతో పాటు టపాలు, వ్యాఖ్యలు వాటంతటవే రీలోడ్ అయ్యేలా చేయడం జరిగింది. కానీ గత కొద్ది రోజులుగా, సర్వర్లలో మార్పుల కారణంగా కొన్ని ఫీచర్స్ తొలగించాము. అవి ఏమిటంటే...

1) No auto-reload
2) No news
3) No new webzine posts
4) No Limit on number of posts

ఆటో రీలోడ్ వలన కొంత బ్యాండ్‌విడ్త్ వేస్ట్ అవడం తప్ప పెద్దగా ఫలితం లేదు. భవిష్యత్తులో కూడ ఆటో రీలోడ్ అవసరం రాకపోవచ్చు. మాలిక లో వార్తలు ఇవ్వడం కూడా ఇక ముందు ఉండక పోవచ్చు. ఎందుకంటే తాజా వార్తలనందించే ఎన్నో వెబ్‌సైట్‌లు అందులోబాట్లో ఉన్నప్పుడు ఇక్కడ వార్తలు ఇవ్వడం అనవసరం అనుకుంటాము. ఇక వెబ్ పత్రిల కోసం ఒక ప్రత్యేకమైన పేజీ తయారుచేసి వాటిని రియల్‌టైమ్ డిస్ప్లే‌లా ఇవ్వాలని అనుకుంటున్నాము. దానికి కొద్దిగా సమయం పడుతుంది. ఇంతకు ముందు మాలిక ప్రతి బ్లాగు నుండి కేవలం రెండు టపాలు మాత్రమే చూపించేది.ఇప్పుడు ఆ లిమిట్ లేదు. ఇక ముందు లిమిట్ ఉంచాలా లేదా అన్నది బ్లాగర్లు రోజుకు ఎన్ని టపాలు వ్రాస్తున్నారు, వాటి వలన మిగతా టపాలు కొట్టుకు పోతున్నాయా అన్న దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.


ప్రస్తుతం మాలికలో వీలుకానివి:
1) సెర్చ్
మాలికలోని పేజీలన్నీ (ఒకటీ, రెండు తప్ప) డైనమిక్ పేజీలే అవడంతో, మాలిక సర్వర్లో ఏమీ స్టోర్ చేయకపోవడంతో సెర్చ్ చేయడానికి ఏమీ లేదు.
2) కొన్ని బ్లాగుల నుండి కామెంట్స్
ప్రస్తూతం మాలికలో కామెంట్స్ అన్ని బ్లాగుల నుండి రావడం లేదు. కొన్ని బ్లాగులకు మాడరేషన్ లేక పోవడంతో స్పామ్ కామెంట్స్ ను అరికట్టడానికి అలాంటి బ్లాగుల్లో నుండి కామెంట్స్ తోసుకోవడం లేదు. మీ బ్లాగులో స్పామ్ కామెంట్స్ లేకున్నా కూడా మాలికలో మీ బ్లాగు నుండి కామెంట్స్ కనబడకపోతే, admin@maalika.org కు ఈమేయిల్ ఇవ్వండి.

మాలిక మొదలు పెట్టిన కొత్తలో వచ్చిన సూచనల, సలహాల ప్రకారం ఇక్కడ ఆడ బ్లాగర్లు, మగ బ్లాగర్లు, జూనియర్ బ్లాగర్లు, సీనియర్ బ్లాగర్లు, ఎక్కువ వ్రాసిన బ్లాగర్లు, తక్కువ వ్రాసిన బ్లాగర్లు అన్న భేదాలు చూపదల్చుకోలేదు. మాలికలో అందరూ సమానమే.

కొన్ని బ్లాగులు మాలికలో కనబడడం లేదు ఏమైనా కారణమా అని కొందరి సందేహం. మొదట మాలికను పరిక్షించడానికి రెగ్యులర్‌గా కనబడే కొన్ని బ్లాగులు తీసుకొని చూడడం, వాటితోనే విడుదల చేయడం అయింది. ఆ తర్వాత బ్లాగర్ల రిక్వెస్ట్ ప్రకారం వాళ్ళవాళ్ళ బ్లాగులు మాలికలో కలపడం జరిగింది. అంతేకాని ఎటువంటి కారణం లేదు. ఎవరి బ్లాగునైనా మాలికలో కలపడానికి ఎటువంటి అభ్యంతరం లేదు.

ముందుముందు...
తెరచాటు పనులన్నీ చక్కబెట్టి, మాలిక కుదురుగా నడుస్తుందనుకున్న తరువాత ఫ్రంట్‌ఎండ్ డిజైన్‌లో మార్పులు చేర్పులు జరుగొచ్చు. రియల్‌టైమ్ అగ్రిగేషన్ కోసం ప్రయాత్నాలు చేస్తున్నము. ఫోటో బ్లాగులు, వెబ్ పత్రికలు మొదటి పేజిలోకి వచ్చేట్లు డిజైన్ మార్పులు చేయాలనుకుంటున్నాము. ఇవే కాకుండా మాలిక అనుబంధ వెబ్‌సైట్లు కొన్ని రావచ్చు. అవి ఏమిటన్నది తొందర్లోనే చెప్తాము.

మాలికను ఎవరిపైనా పోటీకి పెట్టలేదు. మాకు ఎవరితోనూ పోటీలేదు, మాకెవరూ పోటీకాదు. మాలిక ఒక తటస్థ వేదిక మాత్రమే. ఇది అనతికాలంలోనే ఇంతలా ఆదరణకు నోచుకోవడం సంతోషం కలిగించే విశయం. అయితే, అప్పుడే సంవత్సరాల నుండి రంగంలో ఉన్న అగ్రిగేటర్లతో ఇంకా దినాలు లెక్కబెట్టుకుంటున్న మాలిక ను పోల్చి మా స్థానం ఇది అని తేల్చేస్తున్నారు. తెలుగు బ్లాగు అగ్రిగేటర్లలో మాలిక స్థానం ఏదైనా ప్రస్థానం మాత్రం ఆగదు. హిట్లెన్ని వచ్చినా, పేజ్ ర్యాంక్ ఎంతైనా, అలెక్సా ర్యాంకింగ్ ఎటుపోయినా, ప్రత్యేక ప్రచారం ఉన్నా/లేకపోయిన మాలిక మాత్రం ముందుకు సాగిపోతూనే ఉంటుంది. అవసరానికి తగ్గట్లు, వీలైనంతలో కొత్త ఫీచర్స్ అందిస్తూనే ఉంటుంది.


(రేపు మాలిక అల్లికలో సహాయపడ్డవాళ్ళ గురించి...)

Wednesday, 28 July 2010

మాలిక బాలారిష్టాలు

సుమారు మూడు నెలల క్రితం, మడిగట్టుకోని బ్లాగర్లను అడ్డ మీద మనతోపాటు ఉండనిద్దామా లేక హారతిచ్చి పంపిద్దామా అని ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ పెట్టేంత వరకు ఒక కొత్త అగ్రిగేటర్ పెట్టాలి అన్న ఆలోచన ఏమీ లేదు. కాని పెద్దన్న అనుకున్నవాళ్ళే వద్దని వెళ్ళగొడతానన్నప్పుడు తెలుగు బ్లాగుల్లో ఒక తటస్థ వేదిక యొక్క అవసరం తెలిసొచ్చింది. ఆ పోస్ట్ చూసిన తర్వాత, బ్లాగర్లు ఏం వ్రాయాలో/వ్రాయకూడదో నిర్ణయించని, బ్లాగు వ్యవహారాల్లో తలదూర్చని ఒక సంకలినిని తయారు చేయాలి అన్న నిర్ణయం జరిగింది. ఇంతకు ముందు ఇలాంటి నిర్ణయాలు తీసుకున్నా ఈసారి మాత్రం అలా వదిలేయదల్చుకోలేదు.

వెంటనే నేను, భరద్వాజ్, ఆర్కే, విమల్, పద్మ కలిసి ఓ యాక్షన్ టీం రెడీ అయింది. మొదట head-on collision కే సిద్ధమయ్యాము. kadali.org పేరుపైన అచ్చుగుద్దినట్లు ఒక సైట్ చేయడానికి అన్నీ ఏర్పాట్లు జరిగిపోయాయి. సైట్ రిజిస్ట్రేషన్ కూడా అయిపోయింది. ఒక పదిహేను రోజుల్లో మొదటి దశ అగ్రిగేటర్ పనికి సిద్ధం అయింది. తొందర్లోనే ఒక వేగవంతమైన అగ్రిగేటర్ వస్తుంది అని, "ఉప్పొంగే కడలి" అని పోస్ట్ వ్రాసి చెప్పడం జరిగింది.

అయితే...ఎలాగూ ఇంత చేసి కాపీ కొట్టారు అన్న పేరు ఎందుకు తెచ్చుకోవాలి, పోటీకి వెళ్ళినట్లు కాకుండా మనకంటూ ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చుకుందాం, ఒక ఆదర్శవంతమైన సంకలిని తయారు చేద్దాం అని, మా నిర్ణయం మార్చుకుని కడలి పేరు కాకుండా ఇంకేదైనా పేరు పెట్టాలనుకున్నాము. అప్పుడు భరద్వాజ్ మాలిక పేరు బాగుంటుందని అది పెడదామని ఆ పేరు రిజిస్టర్ చేయించాడు.

ఆ తర్వాత ఎక్కడ నుండి హోస్ట్ చేద్దామని కొన్ని రోజులు తర్జనభర్జనలు జరిగాయి. మొదట కొత్త అకౌంట్ తీసుకోవడం ఎందుకు, విమల్‌కు అల్‌రెడీ అకౌంట్ ఉన్న డ్రీమ్‌హోస్ట్ (http://dreamhost.com) సర్వర్ పై నుండి మాలికను నడుపుదాం అనుకున్నా, వాడు cron jobs నడపడానికి వీలుకాదు అని చెప్పడంతో తక్కువ ధరకు ఎవడు హోస్టింగ్ అకౌంట్ ఇస్తుండని చూస్తే వెబ్‌హోస్టింగ్‌పాడ్ (http://webhostingpad.com) వాడు కనబడ్డాడు, నెలకు రెండు డాలర్లే, ఆలసించిన ఆశాభంగం, ఈ ఒక్క రోజే ఈ అవకాశం అని బోర్డ్ పెట్టుకొని. హమ్మయ్య...కరెక్ట్ టైమ్‌లో అగ్వకు దొరికిండు, మళ్ళీ ఈ ఆఫర్ రేపు ఉంటుందో లేదోనని వెబ్‌హోస్టింగ్‌పాడ్ వానితో వెంటనే ఓ మూడేళ్ళకు సర్వర్ గుత్తకు మాట్లాడుకున్నాము(ఆ రోజు నుండి ఈ రోజు వరకు ఆ బ్యానర్ అలాగే ఉంది). ఆ తర్వాత అన్ని ప్రోగ్రామ్స్ బాగానే నడుస్తున్నాయని ఒకటి, రెండు రోజులు పరిక్షించి ఏప్రిల్ 19th, 2010 రోజు మాలిక పూరిస్థాయిలో విడుదల చేయడం జరిగింది.

మాలికకు తెలుగు బ్లాగర్ల నుండి మేము ఊహించని దానికంటే మంచి స్పందన వచ్చింది. కొద్ది రోజుల్లోనే అందరి ఆదరనకు నోచుకొని తనకంటూ ఒక స్థానాన్ని కల్పించుకుంది. కానీ... అసలు కష్టాలు అప్పుడే మొదలయ్యాయి.

మే 25st, 2010 రోజు హఠాత్తుగా మాలిక అకౌంట్ సస్పెండ్ అయింది అన్న మెసేజ్ చూసి ఇదేం గొడవరా బాబూ అని వెంటనే web hosting pad వాన్ని ఆడగడం జరిగింది. వాడేమో "మీ ప్రోగ్రామ్స్ మా సర్వర్ cpu అంతా వాడుకుంటున్నాయి అందుకే మీ అకౌంట్ సస్పెండ్ చేసి పారేసాము" అని తీరిగ్గా చెప్పాడు. సరే మేము ప్రోగ్రామ్స్ అన్నీ "low priority" నడిపిస్తాము, మీ cpu కు ఏమీ కాకుండా, తొందరగా మళ్ళీ అకౌంట్ ఇవ్వరా బాబు లేక పోతే మా ఇజ్జత్ పోయేట్టుంది అని వేడుకుంటే "మళ్ళీ ఇలా చెయ్యొద్దని" వార్నింగ్ ఇచ్చి అకౌంట్ అక్టివేట్ చేసాడు. బ్రతుకు జీవుడా అనుకొని ప్రోగ్రామ్స్ అన్నీ మార్చాము, cpu పైన ఎఫెక్ట్ పడకుండా, అలాగే అగ్రిగేషన్ స్పీడూ తగ్గకుండా.

అలా ఓ నెల పదిహేను రోజుల పాటు అన్నీ బాగానే నడిచాయి. కానీ, జులై 14th, 2010 రోజు మళ్ళీ కథ మొదటికి వచ్చింది. సేమ్ స్టోరి. మళ్ళీ అకౌంట్ సస్పెండ్ అయిన మెసేజ్. ఈసారేమైంది అని అడిగితే, మీ ప్రోగ్రామ్స్ చాలా memory వాడుకుంటున్నాయి. మీరు షేర్డ్ సర్వర్ లో ఈ ప్రోగ్రామ్స్ నడపడానికి వీలు కాదు. మళ్ళీసారి మీరు ఈ ప్రోగ్రామ్స్ నడపనని మాటిస్తేనే అకౌంట్ ఇస్తా అని ఖరాకండిగా చెప్పాడు. అలా అంటే ఎలా, మీరే ఏదో దారి చూపండి స్వామీ అంటే, మీ లాంటి వాళ్ళ కోసమే మేము డెడికేటెడ్ సర్వర్లు, అటు ఇటు కాకుండా ఉండే వర్చువల్ ప్రైవేట్ సర్వర్లు పెట్టాము. మీరు అక్కడ ఎగిరినా దుంకినా తందనానలాడినా ఎవరూ అడగరు. ఆ ఆకౌంట్ తీసుకొని అక్కడ మీ ఇష్టం వచ్చినట్లు చేసుకోండి. కానీ దానికి కొంచెం ఖర్చవుతుంది అని అన్నాడు.

మెల్లిగా బ్లేడు బయటకి తీస్తున్నాడని అర్థం అయింది. సరే... వాటికి ఎంతంటాడో చూద్దాం అని
ఎంత? అని అడిగితే
నెలకు $50 అని చెప్పాడు. (http://www.webhostingpad.com/vps-package.html)

"అన్నా... నమస్తే" అని ఓ సలామ్ కొట్టి వచ్చాము.

వీడేదో తిరుపతి గుండు చేస్తడనుకుంటే సర్వాంగ క్షవరం చేయడానికి రెడీ అయ్యాడు. వీడితో వెలితే పని అయ్యేట్లు లేదనుకుని, డ్రీమ్ హోస్ట్ వాడు ఏమైనా సందిస్తాడేమో అని వాన్ని అడిగితే, "చల్... గా కథలు గిక్కడ నడ్వై" అని తిట్టినంత పని చేసి పంపాడు.

ఇప్పుడేలా మరి. మంత్రసానితనానికి ఒప్పుకొని మధ్యలో వదిలిపెడతా అంటే వీలుకాదు. డెడికేటెడ్ సర్వర్ తీసుకొని నాటకం నడుపుదాం అంటే అంతో ఇంతో ఖర్చు అయ్యేట్లు ఉంది. మరెలా అంటే, ఒక్క సారి తొడకొట్టిన తర్వాత మంట పుట్టినా బొప్పి కట్టినా వెనక్కి వెల్లొద్దని, నాతో పాటు సర్వర్ ఖర్చులు తానూ పంచుకుంటాని భరద్వజ్ ముందుకొచ్చాడు.

Hakuna matata అనుకుని, పొత్తుల సర్వర్లతోటి ఎప్పుడైనా కిరికిరే అని చెప్పి, సరాసరి డెడికేటెడ్ సర్వర్ కాకుండా మొదట ఓ వర్చువల్ ప్రైవేట్ సర్వర్(VPS) తీసుకుని చూడాలనుకున్నాము. ఈసారి ఒక్కసారిగా సంవత్సరాల కొద్ది కాంట్రాక్ట్ తీసుకోకుండా మొదట చీపుగా ఓ సర్వర్ తీసుకొని అక్కడ పని మొదలుపెట్టి బాగుంది అనిపిస్తే పూర్తిగా అక్కడికి మారిపోదాం అని నిర్ణయించికుని ఎవడు చీపుగ వర్చువల్ సర్వర్ ఇస్తుండు అని గూగులోన్ని అడిగితే, వాడు VPSlink వాని పేరు చెప్పాడు. VPSlink, VPSlink... మాకో వర్చువల్ సర్వర్ చీపుగా కావాలి ఎంతకిస్తావు అని అడిగితే, డెడ్ చీపుగా నెలకు $8 కే ఇస్తానన్నాడు. సరే ఇదేదో బాగానే ఉంది కదా ఓ నెల రోజుల పాటు చూద్దాం అని వాని వెంట వెళ్ళాము. వాడేమో, వినాయకున్ని చేసివ్వరా అంటే వాడబ్బను చేసిస్తా అని లింగం చేతిలో పెట్టినట్లు ఓ బేసిక్ సర్వర్ చేతికిచ్చాడు. అందులో ఏమీ ఇంస్టాల్ చేసుకోడానికి వీళులేదు. కేవలం ప్రాసెసర్, బ్యాండ్‌విడ్త్ వాడుకోవడం తప్ప. మెమొరీ కూడా ముష్టేసినట్టు 64MB ఇచ్చాడు. ఏదో ఒకటి ప్రస్తుతం షో నడిపించడానికి ఈ మాత్రం చాలు అని, మళ్ళీ ప్రోగ్రామ్స్ అన్నీ మార్చి, అక్కడ ప్రాసెసింగ్, వెబ్‌హోస్టింగ్‌పాడ్ వాని దగ్గర షోయింగ్‌లా చేసాము. అప్పటి నుండి ఇప్పటి వరకు మాలిక అలాగే నడుస్తుంది. కానీ ముందు ముందు ఇంకా డెవలప్ చేయడానికి ఈ సెటప్ సరిపోదు.

ఎప్పటికైనా తప్పేట్టు లేదనుకొని మొన్ననే ఒక డెడికేటెడ్‌ సర్వర్‌కు బేరంపెట్టి ఓ తెల్ల దొరకు బయాన కూడా ఇచ్చాము. వచ్చే నెల, 15 నుండి మాలిక డెడికేటెడ్ సర్వర్ నుండి నడుస్తుంది. అయితే ఈ డెడికేటెడ్ సర్వర్‌ను కేవలం ప్రాసెసింగ్ సర్వర్‌లా ఉపయోగించుకుని, హోస్టింగ్‌ మాత్రం వెబ్‌హోస్టింగ్‌పాడ్ సర్వర్ నుండే కొనసాగుతుంది. వెబ్‌హోస్టింగ్‌పాడ్ వాన్ని ఊరికే వదిలివేయడం ఇష్టం లేదు. వాడితో తిన్న డబ్బులు కక్కించాల్సిందే. అంతే కాకుండా డెడికేటెడ్ సర్వర్లోనే వెబ్ సర్వర్ పెట్టుకుంటే, సైట్ సెక్యూరిటీతోపాటు సర్వర్ సెక్యూరిటికీ కూడా చూస్తూ 24 గంటలు కుక్క కాపలా కాయాల్చి వస్తది. ఏమాత్రం సందు దొరికినా ఏ టర్కీ వాడో వచ్చి జండా ఎగరేసి జై కొట్టగలడు. ఆ తిప్పలు తప్పించుకోవడానికి డ్యూయల్ సర్వర్ కాన్ఫిగరేషన్‌లో నడపాలని నిర్ణయించుకున్నాము.


ఇవీ మాలిక బాలారిష్టాలు. వచ్చే టపాలో భవిష్యత్తులో మాలిక ఎలా మారబోతుంది. ఏ ఫీచర్స్ ఉంటాయి, ఏవి ఉండవో చూద్దాం.
(పని ఒత్తిడి వల్ల ఈ రోజు కామెంట్స్ అప్రూవ్ చేయడానికి కొద్దిగా టైమ్ పట్టొచ్చు... )

Tuesday, 27 July 2010

వంద రోజుల మాలిక

మాలిక అగ్రిగేటర్ మొదలుపెట్టి ఈనాటికి వంద రోజులు.

ఈ వంద రోజుల నుండి ఎన్నో ఆటుపోట్లతో, పొరపాట్లతో, కొన్ని కష్టాలతో మరికొన్ని నష్టాలతో ఇంకా మాలిక ముందుకు వెళుతూనే ఉంది.

కొంత మందికి కుతూహలం... ఇది ఎవరు పెట్టారని. కొందరు పెద్దమనుషుల ఆరోపణల... ఒక బ్లాగర్ను(?) ఒక సంకలినిని నుండి తొలగించినందుకే మాలికలల్లారని. మరి కొంత మందికి సంతోషం ఈ అగ్రిగేటర్లో వాళ్ళేం వ్రాసినా (బూతులు కానంత వరకు) వాళ్ళ బ్లాగును తొలగిస్తామని బెదిరింపులు ఉండవని.

ఈ శతదినోత్సవం సందర్భంగా మాలిక పుట్టుపూర్వోత్తరాలు, కష్టాలు, బాలారిష్టాలే కాకుండా ఉప్పొంగాలనుకున్న కడలి మాలికలా మారిన వైనం...వగైరా వగైరా మీతో పంచుకోవాలనుకుంటున్నాము.

రేపటి టపాలో మాలిక మొదలు పెట్టడానికి కారణాలు, మేము పడ్డ ఇబ్బందులు, మరియు ఎల్లుండి టపాలో భవిష్యత్తులో మాలిక ఎలా ఉంటుందో/ఎలా ఉండదో చదవండి.

మాలికను ఇంతలా ఆదరించిన/ఆదరిస్తున్న అందరికీ కృతజ్ఞతలు.

Friday, 4 June 2010

నేన్నేర్చుకున్న బ్లాగు పాఠాలు: బ్లాగుల్లో భాషా బానిసత్వము

భాష ఒక స్రవంతి. కాలానుగుణంగా భాష పరిణామం చెందుతుంది. కాలక్రమంలో కొత్త పదాలు వాడుకలోకి వస్తాయి, పాత పదాలు కనుమరుగయి పోతాయి. కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం వాడుకలో ఉన్న పదాలు ఇప్పుడు పుస్తకాలకే పరిమితం అయ్యాయి. ఇప్పుడు వాడుకలో ఉన్న పదాలు రేప్పొద్దున కనబడకుండా పోతాయి. దాన్నెవ్వరూ ఆపలేరు.

ఇంటర్‌నెట్, కంప్యూటర్, హార్డ్‌వేర్, సాఫ్ట్‌వేర్ ఇలాంటి పదాలకు తెలుగులో సరి సమానమైన పదాలు లేవు. ఆ మాటకొస్తే, ఇప్పుడు వాడుతున్న అర్థంతో ఏ భాషలోను ఆ పదాలకు సరిసమానమైన పదాలు లేవేమో? కానీ ఇప్పుడు ఈ పదలు వాడుకలోకి వచ్చాయి. ఈ మాటలకు అర్థం ఏమిటో ఇంచుమించు చదువుకున్న ప్రతి ఒక్కరికీ తెలుసు.

వాడుక భాషతో, రోజూ వాడుకునే పదాలతో రాసిన సొగసు ఇంకే విధంగా వ్రాసినా రాదని నేననుకుంటాను. ఈరోజు వాడుకలోకి వచ్చి అందరి నోళ్ళళ్ళో నానుతున్న పదాలు తెలుగు పదాలే కావలసిన అవసరం లేదు. ఏ భాష పదమైన కావచ్చు. ఏ భాషకు చెందని పదమూ కావచ్చు. ఒక వేళ అది తెలుగు పదం కాకపోతే, ప్రతి పదానికి ఖచ్చితంగా ఒక తెలుగు పదం ఉండి తీరాల్సిందే అని పంతానికి పోయి దొరికిన ప్రతి ఇంగ్లీష్/పరభాషా పదానికి ఒక సరిసమానమైన పదం వెతికి/సృష్టించి, వాడడం మొదలు పెట్టి అదే భాషోద్ధారణ అనుకోవడం నాకు బ్లాగుల్లో కనిపించింది.

ఈ పద సృష్టి ఎలా ఉందో ఒక్కసారి చూద్దాం. క్రింద పేర్కొన్న ఈ పదాలు నా సొంత కవిత్వం కాదు. నేను ఇక్కడ చూసిన, వాడుకలో ఉన్న కొన్ని పదాలను మాత్రమే ఇస్తున్నాను.

Net: జాలం
Internet: అంతర్జాలం
Mouse: ఎలుక, మూషికం
Computer: సంగణకం
Hard disc: దృడ పళ్ళెం.
Hardware: గట్టి సామాను.
Software: మెత్తటి సామాను
Credit card: ఋణ రేకు
Firefox: మంట నక్క
Open Source: బహిరంగాక
Browser: విహారిణి
Laptop: అంకోపరి
Download: దింపుకోవడం
Install: స్థాపించుకోవడం
Hits: నొక్కులు
Links: లంకెలు
Post, Comments, Cut, Copy, Paste etc...


మొదట ఈ పదాలు విని ఏదో కామెడికి ఇలా చేసారేమో అనుకున్నాను. కానీ తర్వాత తెలిసింది. భాషాసేవలో, పదసృష్టిలో ఇవి ఓ భాగమని. నలుగురితో నారాయణ అనుకుంటూ ఇందులోని కొన్ని పదాలు నేనూ వాడాను. కానీ ప్రతిసారీ అనిపించేది. ఇలా వాడడం అవసరమా అని.

మన గ్రంథసాంగులు అలమారా గూళ్ళలోని, ఇనప పెట్టెల్లోని నిఘంటువులకు దుమ్ముదులిపి పదానికి పదం కలిపి సగటు బ్లాగరుకు వెగటు పుట్టించేలా తయారు చేసిన/చేస్తున్న ఈ ఆర్భాట పదకోశం ఎంత మందికి ఉపయోగపడుతుంది. ఈ పదాల వెతుకులాటనే మనం చేసే భాషాసేవా? ఈ చిందరవందర గందరగోళం ఎందుకు?

Post ను తెలుగులో ఏమని పిలుద్దాం. జాబు? ఉత్తరం? లేఖ? టపా? అన్ని వాడదాం పోయేదేముంది అంటారా? రేపో గీర్వాణ శిరోమణి వచ్చి "మంట నక్క" అంటే మరీ తేలికగా ఉందని పదంలో weight లేదని "జ్వాలాజంబుకం" అని పాండిత్యం ప్రదర్శిస్తే అప్పుడు మళ్ళీ దాన్ని మోసుకొని తిరుగుదామా? మౌస్ చిన్నగా ఉంటే చుంచెలుక అని, పెద్దగా ఉంటే పందికొక్కు అని అనుకుందామా? "సంకనాకం" అనేది గజడదవాదేశ సంధి ప్రకారం సంగణకం అవుతుందన్నమాట... అని మరో భాషావేత్త వ్యాకరణ పాఠాలు చెప్పడని గ్యారంటి ఏమిటి?

ఇప్పుడు చేసిన ఈ ట్రాన్స్‌లేషన్‌లు కొంత కాలానికి రివర్స్ ట్రాన్స్‌లేషన్‌ కాకుండా పోవు. దీనికి సంబంధించి ఒక సంఘటన గుర్తుచేసుకుందాం. ఈ కథ నార్త్ చెన్నై పట్టణంలో ఉన్న బార్బర్స్ బ్రిడ్జ్ గురించి. మెదట దీనిపేరు Hamilton Bridge గా ఉండేదట. అయితే, దాన్ని పలకడానికి సులువుగా ఉంటుందని, ఇంగ్లీష్‌లో బాగాలేదు "తమిళీకరిస్తే" భేషుగ్గా ఉంటుందనుకొని కొందరు ఔత్సాహికులు Ambattan vaaravathi (Hamilton -> Ambattan అని Bridge -> vaaravathi) అని సగంసగం ట్రాన్స్‌లేషన్ చేసి ఒదిలి పెట్టారట. కానీ ఆ తర్వాత మొదలైంది అసలుకథ. తమిళంలో Ambattan అంటే మంగలి అని అర్థం. కొన్నిరోజుల తర్వాత కొందరు చదువుకున్న వాళ్ళు ఇంతమంచి బ్రిడ్జ్‌ని ఇలా తమిళంలో మంగలి పేరుతో పిల్చుకోవడం ఏంటి? అని నొచ్చుకొని మళ్ళీ దాన్ని ఇంగ్లీష్‌లోకి మార్చేసి Barber’s Bridge చేసేసారు. ఇలా భాషవేత్తల తలతిక్క తర్జుమాలా మూలంగా Hamilton Bridge కాస్తా Barber’s Bridge అయి కూర్చుంది. ఈ ప్రాప్తం కంప్యూటర్ భాషకు పట్టదన్న భరోసా లేదు.

Shakespeare అనేది Shake spear కు రూపాంతరం అని "కదిలే బరిసే" అని తెలుగీకరించి సంబరపడదాం (దీనిపై ఇంకా ఎక్కువ ఈకలు పీకితే బూతవుతుందేమో అని భయంగా ఉంది). అమెరికా మాజీ వైస్‌ప్రెసిడెంట్ Dick Cheney పేరును కూడా పదానికి పదం కలిపి కదం తొక్కిద్దాం (అది ఎలా తయారైనా మనకు సంబంధం లేదు).

ప్రస్తుతం మన బ్లాగుల్లో మాత్రం ఇంగ్లీష్‌ను వ్యతిరేకించడమే తెలుగు భాషను గౌరవించడం అన్నట్లు తయారయింది. వాడుక మాటలు వాడినంత మాత్రాన తెలుగు భాషకు తీరని ద్రోహం చేసినవారమైపోతామా? ఇక్కడ మనం భాషను భ్రష్టుపట్టించాలని ఈ పదాలు వాడడం లేదు. ఎదుటివారికి సులభంగా అర్థం అవుతుందన్న భావన తోనే వాడుతున్నాము కదా. అవసరమైనప్పుడు మిగతా భాషలను వాడుకుంటూ తెలుగును గౌరవించుకోలేమా?

పదనిర్మాణం తో పాండిత్యం చూపించడం వల్ల ఉపయోగం ఉందా? ఓ పది కొత్త పదాలు సృష్టించి, పదిమంది చేత వాటిని పలికించడమే తెలుగుకు మనం చేసే సేవా? కొత్తపదాలు పుట్టించడంలో తప్పేముంది... ఏమి లేదు, కానీ ఇలా పదానికి పదం కలిపి కొత్త పదాలు సృష్టించడం కంటే, మౌస్‌ను "సూచీ" అని హార్డ్‌డిస్క్‌ను "భండాగారం" అని ఇలా "సమభావ" పదాలు వాడుకోవచ్చు కదాని ఎక్కడో ఇంతకు ముందు చర్చలో చదివిన గుర్తు. అది కొంచెం అర్థవంతమైన వాదనలా అనిపించింది.

బ్లాగుల్లో ఉన్న భాషాభిమానులు మరొక్కసారి ఆలోచిస్తారనే అనుకుంటున్నాను. నేనెవరినీ ఇలా ఉండాలి అని చెప్పడం లేదు. ఎవరి క్రియేటివిటి వాళ్ళది. ఎవరు ఏ పదాన్నైన పుట్టించొచ్చు. వాడొచ్చు. నేనేమీ భాషోద్ధారకున్ని కాదు. పైన చెప్పిన పదలు ఎవరు వాడినా వాడకపోయినా నాకు వచ్చేదిలేదు, పోయేదిలేదు. కానీ పరయివాడు నోటికొచ్చినట్లు ఏది పలికినా మనం మక్కికి మక్కి పదాలు కలిపి చంకలుగుద్దుకొని సంబరపడిపోయే "భాషా బానిసత్వం" నుండి బయటపడే ప్రయత్నం ఎందుకు చేయొద్దనే అలోచన మాత్రమే.

Thursday, 3 June 2010

నేన్నేర్చుకున్న బ్లాగు పాఠాలు: బ్లాగు భాష

సుమారు రెండు సంవత్సరాలకు ముందు, బ్లాగులు చదవడం మొదలు పెట్టినప్పుడు బ్లాగులోకపు ఆచార వ్యవహారాలు అన్నీ కొత్తగా అనిపించేవి. లోకంలో ఎక్కడేం జరిగిన ఇక్కడ బ్లాగుల్లో చర్చించుకోవడం, ఒకరినొకరు ప్రోత్సహించుకోవడం, వీలైతే అప్పుడప్పుడు పోట్లాడుకోవడం... ఇవన్నీ చూసి అర్రే, ఇప్పటికే మనం చాలా మిస్సయ్యాం కదా అనిపించింది. వీటన్నింటిలో వింతగా అనిపించింది మాత్రం ఇక్కడి భాష. బ్లాగులు చదవడం అలవాటు లేని నాకు ఇక్కడ భాష కొంచెం తేడాగా కనబడింది/కనబడుతుంది.

టపాలు, స్పందనలు, వ్యాఖ్యలు, లంకెలు, నొక్కులు, అంకోపరి, మూషికం, కవిలే, కైఫీయతు, ప్రవరా, జాలం, అంతర్జాలం, విహారిణి, బహిరంగాకర, సంగణకం, చిరునామా పెట్టె, స్థాపించుకోవడం, ముఖ పత్రం, దింపుకోవడం, వేగు పదం, నెనర్లు..... నా బొంద... నా బొచ్చె.


నేను కూడా బ్లాగు వ్రాయడం మొదలు పెట్టాలనుకున్నప్పుడు ఇలా వ్రాస్తేనే తెలుగులో వ్రాసినట్టేమో, లేక పోతే లేదేమో అని భయంగా ఉండేది. ఇందులో కొన్ని వాడుకలో లేని పాత పదాలైతే మరికొన్ని మాత్రం ఇప్పుడే పుట్టించిన సరికొత్త పదాలు. ఈ పాత పదాల్లో కొన్నింటిని అప్పుడో ఇప్పుడో చదివాను, కొత్త పదాల్లో కొన్నింటిని కొంచెం కష్టపడి అర్థం చేసుకున్నాను. అయితే వీటన్నింటిలో ఎక్కువగా తికమక పెట్టింది.. "నెనర్లు".

పెసర్లు, బొబ్బర్లు, కామెర్లు, గోమార్లు ఈ పదాలు విన్నాను. నెనరు లేని పుట్టుక, నెనరు లేని బ్రతుకు... ఇలాంటి తిట్లు తెలంగాణాలో చాలా సార్లు విన్నాను. కానీ నెనర్లు అని ఎక్కడా వినలేదు. తర్వాత తర్వాత నా మట్టిబుర్రకు తెలిసిందేమిటంటే ఇది ఇక్కడ బ్లాగు భాషా పండితుల పైత్యం వలన పుట్టుకొచ్చిన పదమని. ఇంతకుముందు ఎక్కడా లేదని.

ఇలా ఎవరైనా గట్టిగా అన్నారనుకో వాళ్ళ పైకి మన బ్లాగు భాషా పరిరక్షకులు గయ్యిమని ఇంతెత్తున లేచి, ఓ పాత తాళపత్ర గ్రంథం దుమ్ము మన మోహన దులుపి, మనకు అర్థంగాని పద్యం ఒకటి దరువెత్తుకొని, మన చెవులు అదిరిపోయేలా రాగందీసి, విన్నావా అహ..విన్నావా ఇది...మన శాస్త్రాలు ఏమని ఘోషిస్తున్నాయో... నెనరు అంటే కృతజ్ఞత, కాబట్టి నెనర్లు అంటే కృతజ్ఞతలు అని మనకో తెలుగు పాఠం చెప్తారు.

అయ్యా, కొన్నింటికి బహువచనాలు ఉండవేమో? నా విశ్వాసం అంటాం కానీ, నా విశ్వాసంలు అనం కాదా? అని పొరపాటున మీరేమైన అన్నారే అనుకో, ఛత్...నీకేం తెలుసు? నే పట్టిన ఉడతకు మూడే కాళ్ళు అని బిర్రబిగుసుకు కూర్చుంటారు.

అంతటితో ఊరుకుంటారా అంటే...అదీ లేదు. ప్రొద్దున్నే అడ్డమీద కూర్చొని, కనబడ్డ ప్రతి బ్లాగుకు వెళ్ళి, వీళ్ళ పైత్యం ప్రదర్శించి, ఇలాంటివి ఓ రెండు మూడు పదాలు వాళ్ళ బ్లాగులో అతికిస్తారు. వీళ్ళతో మనకెందుకని మిగతా బ్లాగర్లంతా ఈ "అచ్చతెలుగు పదాలను" ఊరంతా తిరిగి పళ్ళో అని అమ్ముకొని వస్తారు. ఇంకేం ఉంది. కొన్ని రోజులకు ఇవే ప్రామాణిక పదాలయి బ్లాగుల్లో రాజ్యమేలుతయి.


"బ్లాగు"ను "తెలుగీకరించలేరు" కాబట్టి కిక్కురుమనకుండా అలాగే వాడుతున్నారు. లేకుంటే దాన్ని కూడా ఓ ఆటడుకునే వాళ్లేమో అనిపించింది.

ఈ పదాలేమైనా ప్రింట్ మీడియాలో కనబడతాయా ఆంటే, అప్పుడో ఇప్పుడో వీళ్ళు వ్రాసిన ఆర్టికల్స్ బ్రతిమిలాడి బల్మీటికి ప్రచురించుకున్న దాంట్లో తప్ప ఎక్కడా కనబడవు. పోనీ ఈ తామరతంపర ఒకాబులరినీ వీళ్ళ బయట ప్రపంచంలో వాడుతారా అంటే అదీ లేదు. బయటకోస్తే అంతా పాష్ ఇంగ్లీష్. వీళ్ళకూ తెలుసు బ్లాగుల్ల్లో రాసే పదాలు బయట వాడితే వీళ్ళను పిచ్చోళ్లల చూస్తారని. మరి ఈ పదాలు ఎందుకయ్యా అంటే, బ్లాగుల్లో తమ పాండిత్యం ప్రదర్శించుకోడానికని నాకు తర్వాత తలకెక్కింది.

ఈ పిచ్చికి నవ్వుకుని మొన్నో తెలుగు పేపర్లో అంతర్జాలం అంటే మార్జాలంలా ఉందని దెప్పి పొడిచారు కూడా. అయినా బ్లాగుల్లో బ్రతుకుతున్న మనకు ఈ ఈసడింపులు, దెప్పిపొడుపులు కొత్తా చెప్పండి. భాషను ఉద్ధరించడానికి పూనుకున్న తర్వాత ఇవన్నీ పట్టించుకోవద్దు.

నేను కూడ తెలుగు భాషను రక్షించడానికి కృషిచేద్దాం అని డిసైడ్ అయొపోయా. మీరు కూడా తలా ఓ చెయ్యేంయ్యండి. భాషోద్దరణలో భాగంగా కొత్త పదాలను సృష్టిద్దాం. దుమ్ముపట్టుకు పోయిన పదలను మళ్ళీ వెలుగులోకి తెద్దాం. పదం ఎంత పాతదైతే మన పాండిత్యం అంత గొప్పగా కనబడుతుంది. ఈ కొత్త పదాలు ఎవరు వాడుతారు అన్న సంశయం మీకొద్దు. ఓ పది బ్లాగులు తిరిగి ఇరవై సార్లు అతికించి వస్తే చచ్చినట్లు వాళ్ళే వాడడం మొదలు పెడతారు. ఏమంటారు?

బ్లాగు లోకంలో ఎప్పుడు కొత్తపదాలు పుడుతాయో, ఎప్పుడు కొత్త ఆచారాలు మొదలైతాయో ఎవరూ చెప్పలేరు. అంచేత... రోజు మూషిక వాహనం ఎక్కి (అనగా మౌస్ చేతబట్టుకొని... అని కవి హృదయం) "అంతర్జాలంలో", "విశ్వవ్యాప్త వలయంలో" ఏడేడు లోకాలు తిరిగొచ్చే సంగణకనాథులమైన మనం గణనాథునికి ఎందులోను తీసిపోము. అంతేకాదు, ఓ మూడు సార్లు భూమిచుట్టూ తిరగరావడానికే బద్దకించి తల్లిదండ్రులకు ప్రదక్షిణ చేసి పనైయిందనిపించుకున్న గణపతికంటే మనమే ఓ మెట్టు పైనున్నాము. కాబట్టి కంప్యూటర్ వాడుకదార్లమంతా ఓ తొండం కూడా పెట్టుకొని తిరిగితే బాగుంటుందేమో అని ఎవరైనా విజ్ఞులు ఓ లాజికల్ పాయింట్ తీసుకొని రాగలరు. కావున దానికి కూడా సిద్ధంగా ఉందాం.

-ఏకలింగం

Monday, 19 April 2010

మాలిక: "The quickest aggregator of Telugu blogs" released

తెలుగు బ్లాగుల కోసం ఒక వేగవంతమైన సంకలిని, "మాలిక", మరియూ తెలుగు మైక్రో బ్లాగింగ్ సైట్ "కేక" ఈ రోజు నుండి పూర్తిస్థాయిలో పనిచేస్తాయి. ప్రస్తుతానికి రెగ్యులర్ గా కనబడే కొన్ని బ్లాగులను మాలికలో కలిపాము. ముందుముందు అన్ని బ్లాగులు మాలికలో చేరుస్తాము. కొన్ని రోజుల తర్వాత ఫోటోబ్లాగులు, వెబ్ పత్రికలు, వార్తలు...వగైరా, వగైరా అన్ని మీరు ఇక్కడ చూడొచ్చు.

ప్రస్తుతం ఉన్నటువంటి ఏ సంకలినికి లేని వేగం మాలిక సొంతం. మీరు టపా రాసినా, కామెంట్ రాసిన అది ఐదు నిమిషాల లోపే అందరితో పంచుకోబడుతుంది. ఎన్నిబ్లాగులొచ్చినా, ఈ వేగాన్ని ఇలాగే కొనసాగించడానికి మాలిక ప్రయత్నిస్తుంది.

ముఖ్యవిశయం: మీ బ్లాగు స్వేచ్చని మాలిక ఎప్పుడు గౌరవిస్తుంది. మీ బ్లాగు గొడవల్లో మాలిక ఎన్నడూ తలదూర్చదు. నిరంకుశంగా మీ గొంతునొక్కే ప్రయత్నం ఎన్నడూ చేయదు. స్వేచ్చగా మీ భావాలు పంచుకోండి.


మాలిక: Telugu Blogs


Team: RK, Vimal, Bharadwaj, Ekalingam

Monday, 18 January 2010

Indian Avatars: డోంగ్రియా కోండ్ గిరిజనులు

ఎప్పటి నుండో చూద్దాం అనుకుంటున్న అవతార్ సినిమాకి టికెట్స్ ఈ వారం దొరకడంతో ఐమాక్స్ ౩డి లో నిన్నే ఈ సినిమా చూసాను. సినిమా నాకు నచ్చింది. స్థూలంగా నాకు అర్థం అయినంతలో కథేంటంటే..."పాండోరా ఉపగ్రహంపై ఉన్న విలువైన ఖనిజాన్ని (Unobtonium) త్రవ్వుకోడానికి ఒక కంపనీ (RDA) ప్రయత్నిస్తుంది. అయితే..వీరికి అడ్డంకిగా అక్కడే ప్రకృతిని ఆరాధిస్తూ నివసిస్తున్న నేటివ్ ప్రజలను (Na'vi) అక్కడ నుండి పంపేయాలి. అందులో భాగంగా మొదట అక్కడ ఉన్న ప్రజలతో సాన్నిహిత్యం పెంచుకోవాలి. అక్కడ ఉన్న ప్రకృతిని అర్థం చేసుకోవాలి, తర్వాత అక్కడి ఖనిజాన్ని సంపాదించుకోవాలి. పాండోరా మనుషుల జీవనానికి అనుకూలం కాదు, మనుషులు అక్కడ ఆక్సీజన్ లేకుండా బ్రతకలేరు కాబట్టి అక్కడి నేటివ్ ప్రజల దేహాలని, మానవుల DNA తో కలివి, నేటివ్ ప్రజల్లా అవతారాలను తయారు చేసి, ఈ అవతారాలను పాండోరా ప్రజల మధ్యకి పంపి, ప్రయోగశాల నుండి కంట్రోల్ చేస్తుంటారు. ఈ అవతారాల సాహాయంతో RDA కంపనీ పాండోరా పైన ఏంజేసింది, నావీలను అక్కడి నుండి పంపి విలులైన ఖనిజాన్ని స్వంతం చేసుకుందా లేదా అన్నది నేను చెప్పడం కంటే సినిమాలో చూస్తేనే బాగుంటుంది.

సినిమాలో సృష్టించిన "పాండోరా" ఒక అద్భుత లోకం. దట్టమైన అడవి. ప్రకృతితో మమేకమై జీవిస్తున్న ప్రజలు, విచిత్రమైన ఆచారాలు, వింత జీవులు, వాటితో అక్కడి ప్రజలకున్న అనుబంధం, రాకాసి పక్షులపై గగన విహారం, ఆకాశంలో తేలిపోయే పర్వతాలు, ఆ పర్వత చెరియల పైనుండి జలజలా రాలె సెలయేర్లు. ఇవన్నీ మనలోని ఊహలకు దృష్య రూపాలు. అద్భుతమైన విజువల్ ఎఫెక్ట్స్ ఒక కలల లోకాన్ని మన కళ్ళ ముందుకు తెస్తాయి. సరే... ఈ వర్ణనలాపి, నా ఇష్టాయిష్టాలు కాసేపలా పక్కకుబెట్టి అసలు విషయానికొద్దాం.

ఈ సినిమాపై చాలా మంది ఇప్పటికే చాలా విశ్లేషణ చేసారు. ఎవరికి నచ్చింది వాళ్ళు చెప్పారు. ఎవరికి దొరికింది వాళ్ళు వెతుకున్నారు. నాకు మాత్రం ఈ సినిమా చూస్తున్నంత సేపు గుర్తుకొచ్చింది మన దేశంలో జరుగుతున్న అచ్చు ఇలాంటిదే ఒక సంఘటన. కాకపోతే ఈ సంఘటన అంతటి ప్రాముఖ్యత సంతరించుకోలేక పోవడానికి కారణం ఇది నిజ జీవితంలో జరుగుతున్న ఘటన, ఇందులో మనల్ను అబ్బుర పరిచే విజువల్ ఎఫెక్ట్స్ ఉండవు. హీరో గారి వీరోచిత విన్యాసాలు ఉండవు. సినిమాలో పవిత్రమైన చెట్టును కాపాడుకోవాలనుకుంటే, ఇక్కడ ట్రైబల్స్ తము ఎంతో పవిత్రంగా పూజించే కొండను కాపాడుకోవాలనుకుంటున్నారు. సినిమాలో Unobtonium ఖనిజం కోసం ప్రకృతిని కొల్లగొట్టాలని చూస్తే, ఇక్కడ బాక్సైట్ కోసం ప్రకృతిని వికృతంగా మారుస్తున్నారు. సినిమాలో లాగే ఇక్కడా గిరిజనులు విల్లంబులు ఎక్కుపెట్టి మర తుపాకులను ఎదుర్కొంటున్నారు. సినిమాలో కంపనీ పేరు Resources Development Administration (RDA), మన నిజజీవితంలో కంపనీ పేరు వేదాంతా రిసోర్సెస్ (Vedanta resources).

బళ్ళారి "గాలి" సోదరులు "భూమి"ని త్రవ్వుకొని, "ఆకాశం"అంత ఎత్తుకెదిగి, కర్ణాటక ప్రభుత్వానికి "నిప్పం"టించి, బీజేపి అగ్రనాయకులకే "నీళ్ళు" త్రాగించారు. ఇప్పుడు అక్కడ నడుస్తున్న ప్రభుత్వ ప్రాణాలు కాపాడుతున్న పంచభుతాలు వీళ్ళే అని అందరికీ తెలుసు. ఈ గాలికుంటు వ్యాది సోకిన కర్ణాటక ప్రభుత్వం అప్పటి నుండి కుంటుకుంటూ నడుస్తుంది. ఈ కర్ణాటక నాటకాన్ని తిలకించిన వాళ్ళందరూ మైనింగ్ మాఫియా కర్ణాటక ప్రభుత్వాన్ని శాషిస్తుందని గగ్గోళు పెట్టారు. గాలి సోదరుల చేతిలో బీజేపి నాయకులు కీలు బొమ్మలయ్యారని అన్నారు. మరి ఇక్కడ లోకల్ గా ఒక 300 ఎకరాల్లో ఖనిజాన్ని త్రవ్వుకొని బ్రతికే వీళ్ళకే ఇంత బలం ఉంటే, మూడు దేశాల్లో మైనింగ్ చేస్తూ, 9 కంపనీల నడిపిస్తూ, 27,264 ఉద్యోగులతో, 37 వేల కోట్ల నికర సంవత్సర లాభంతో నడిచే కంపనీకి ఇంత ఎంత శక్తి ఉండాలి. మన భారత ప్రభుత్వానికి కూడా కొన్ని బడా కంపనీలు దిశా నిర్దేశం చేస్తున్నాయని ఎవరైనా అంటే అది అతిశయోక్తిగా అనిపించవచ్చు కానీ అందులో కాస్తయినా నిజం లేక పోలేదు.

వేదాంత రిసోర్సెస్. లండన్ స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్ (LSE) లో ట్రేడింగ్ చేసున్న కంపని. FTSE 100 లో ఒకటి. మార్కెట్ కాపిటల్ పరంగా LSE మైనింగ్ సెక్టార్లో ఎనిమిదవ అతిపెద్ద కంపెని. India, Zambia and Tasmania లో మైనింగ్ చేస్తుంది (ఇండియా లో ట్రేడింగ్ చేస్తున్న వాళ్ళకు వేదాంత పిల్ల కంపనీ Sterlite Industries గురించి తెలిసే ఉంటుంది). వీళ్ళకు ఒరిస్సాలో "నియమ్ గిరి" పర్వతంపై పుష్కలంగా ఉన్న బాక్సైట్ ఖనిజం కావాలి. కానీ అది అక్కడ నివసిస్తున్న డోంగ్రియా కోండ్ గిరిజనులకు పవిత్రమైన పర్వతం. సినిమాలో మాదిరిగానే ఈ కంపనీ వాళ్ళు గిరిజన అభివృద్ధి పేరుతో అక్కడికి రోడ్లు వేసారు. స్కూల్లు కట్టించించారు. వాళ్లకి ఇంగ్లీష్ నేర్పించారు. ఇప్పుడు మెల్లిగా అక్కడ నుండి వాళ్లను సాగనంపడానికి తయారయ్యారు. దీనికి అక్కడి గిరిజనులు, పర్యవరణవేత్తలు అభ్యంతరం చెప్పారు. సుప్రీంకోర్ట్ కు వెళ్ళారు. కానీ మన "భారత న్యాయస్థానం" ముందు ఎవరి వాదన పనిచేయలేదు.

వేదాంత ఇప్పుడీ కొండను తవ్వితోడుకోవడానికి సుప్రీంకోర్ట్ నుండి అనుమతి సంపాదించింది. డోంగ్రియా కోండ్ ప్రజలను అక్కడ నుండి తరిమేయడానికి రాజముద్రికతో వస్తుంది. ఇక వాళ్లకు ఆడ్డంగా మిగిలింది అక్కడ ఉంటున్న నక్సలైట్స్. వాళ్ళను ఈ అడవీ ప్రాంతం నుండి సాగనంగే పని మన హోం మంత్రి చిదంబరం చేపట్టాడు. ఆపరేషన్ గ్రీన్ హంట్ పేరు మీద నక్సలైట్లనీ, నక్సలైట్ల పేరు మీద అక్కడుంటున్న గిరి పుత్రులను తుపాకీ బెదిరింపులతో సాగనంపుతున్నారు. అక్కడ నుండి ఇప్పుడీ గిరిజనులను తరిమి ఆ ప్రాంతాం మొత్తాన్ని మైనింగ్ కంపనీలకు అప్పజెప్పడానికి, గన్ నీడలో గనులు త్రవ్వడానికి ఈ ఆపరెషన్ మొదలు పెట్టారు అన్నది చిదంబర రహస్యం. ఈ పనిపై చిదంబరానికు గల నిబద్ధతకు కారణం.. ఈయన గతంలో ఈ కంపనీ బోర్డ్ ఆఫ్ డైరెక్టర్స్ లో ఒక్కడు. 2003 వరకు ముంబై హై కోర్ట్ లో ఈ కంపనీ ప్రతినిధిగా హాజరయ్యాడు (Wikipedia).

అంతర్జాతీయంగా Survival International డోంగ్రియా కోండ్ గిరిజనుల తరుపున పోరాడుతుంది. వివిధ పర్యావరణ సంస్థల మద్దతు కూడగట్టడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. పర్యావరణవేత్తలు మన దేశంలో (BBC), లండన్ లో చాలా సార్లు London Stock Exchange ముందు Bank of England ముందు ప్రొటెస్ట్ చేసారు BBC). ఈ కంపనీ ట్రేడింగ్ ఆపేయమని, LSE నుండి డిలిస్ట్ చేయమని విజ్ఞప్తి చేసారు. కానీ ఇంగ్లాండ్ ప్రభుత్వం లెక్కజేయదు ఎందుకంటే...చర్చ్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ కు ఈ కంపనీలో 4.1 మిలియన్ డాలర్ల పెట్టుబడులున్నాయి (BBC. అది అప్పుడు. ప్రస్తుత పెట్టుబడుల విలువ 25 మిలియన్ డాలర్లు). ఒక్క చర్చ్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ కే కాదు, ఇతర హెడ్జ్ ఫండ్ కంపనీలకు ఇందులో చాలా పెట్టుబడులున్నాయి. వాళ్ళకు ఇదో బంగారు గుడ్లు పెట్టే బాతు.

కుక్క కరిచిందని, పంది ప్రదక్షిణలు చేసిందని సంచలమైన వార్తలు ప్రసారం చేసి మెరుగైన సమాజం కోసం 24 గంటలు మొరిగే మన తెలుగు మీడియా ఇలాంటి విశయాల్లో వ్యూహాత్మక మౌనాన్ని పాటిస్తాయి. ఈ విశయం పై తెలుగులో ఎక్కడా పెద్దగా వార్తలు వచ్చినట్లు నాకు కనబడలేదు. కేవలం ఆంధ్రజ్యోతిలో అల్లం నారాయణ గారు వ్రాసిన ప్రాణహితలో తప్ప.


వేదాంత గురించి చదివినప్పుడల్లా ఈ కంపనీ చేస్తున్న పని గురించి కొందరికైన చెప్పాలనిపించేది.ఇప్పుడు అవతార్ సినిమా మూలంగా ఈ విషయంపై రాయడానికి సందర్భం వచ్చింది.

- ఏకలింగం